Iedereen kan cijfers lezen, maar wie ziet het verhaal?
We leven in een datatijdperk. KMO’s, multinationals, overheden… iedereen verzamelt data. Via CRM-systemen, marketingtools, Excelbestanden, e-commerceplatformen, HR-dashboards of slimme IoT-sensoren. De tools zijn er. De dashboards zijn gebouwd. De gegevens worden netjes opgeslagen.
En toch blijft bij veel bedrijven dezelfde frustratie hangen: “We hebben zoveel data, maar we doen er eigenlijk niets mee.”
Wat loopt er mis?
Waarom wordt data zo vaak een eindstation in plaats van een vertrekpunt?
In een diepgaand gesprek met data- en storytellingexpert Henny Speelman werd deze vraag volledig uitgeplozen.
Snelle links 🔗:
Waarom veel organisaties blijven steken in data-opslag
Henny stelt het scherp in het begin van de aflevering:
“De meeste bedrijven hebben het technische luik op orde — de data wordt gecapteerd, getransformeerd, gestockeerd — maar eens het rapport er ligt, weet niemand wat ermee te doen.”
Dat is geen technisch probleem, maar een menselijk probleem.
De dataketen stopt niet bij een dashboard. Integendeel. Het moment dat je data presenteert, start de echte uitdaging: interpretatie, actie en impact.
Veel organisaties investeren zwaar in dataplatformen zoals Power BI, Tableau of Looker. Ze bouwen mooie rapporten, sturen op KPI’s… maar vergeten zich de basisvraag te stellen:
“Welk verhaal willen we eigenlijk vertellen met deze cijfers?”
De mythe van objectieve data
Data wordt vaak voorgesteld als objectief, neutraal, betrouwbaar. Maar klopt dat wel?
Volgens Henny absoluut niet.
“Data is altijd subjectief. Er is altijd een vormgever, een publiek, en een doel. En daar wringt het vaak.”
Elke grafiek is een keuze:
welke data toon je wel of niet?
in welke context toon je het?
welk formaat kies je?
wat is je boodschap?
Slecht gevisualiseerde data is niet alleen onduidelijk, maar zelfs gevaarlijk. Zeker als het beslissingen beïnvloedt.
Visualisatie ≠ Inzicht
Een grafiek is geen inzicht.
Een dashboard is geen verhaal.
En een KPI is geen strategie.
Dit is één van de kernboodschappen van Henny:
“Een visualisatie zegt wat het is. Maar het is aan de mens om te zeggen waarom dat belangrijk is.”
Data storytelling gaat dus verder dan wat cijfers tonen. Het draait om:
context bieden
verbanden leggen
de juiste vragen stellen
het juiste publiek aanspreken
én bovenal: beslissingen helpen nemen
Buikgevoel vs. data: tegenstrijdig of aanvullend?
Veel bedrijfsleiders vertrouwen op hun gut feeling. Ze hebben ervaring, marktkennis, mensenkennis. Dat is waardevol.
Maar naarmate een organisatie groeit, wordt dat buikgevoel minder overdraagbaar. En dan wordt data essentieel.
“Het is geen of-of verhaal. Het is én-én. Data kan het buikgevoel onderbouwen of nuanceren. En soms ook tegenspreken.”
Dat laatste is vaak een struikelblok. Als de data iets anders zegt dan het buikgevoel van de CEO, ontstaat spanning.
Daar komt opnieuw storytelling in beeld. Want wie de boodschap brengt, en hoe die gebracht wordt, maakt een wereld van verschil.
Waarom je data governance nodig hebt (ook als KMO)
Een ander knelpunt: gebrekkige datadefinities.
Henny haalt het voorbeeld aan van een “klant” of “product”. Elk departement hanteert z’n eigen interpretatie.
Zonder duidelijke afspraken krijg je:
verwarring in rapporten
discussies over cijfers
en vooral: gebrek aan vertrouwen
Data governance klinkt zwaar, maar hoeft dat niet te zijn. Zelfs in KMO’s kan je:
een datawoordenboek opstellen
een interne data steward aanstellen
rapportdefinities vastleggen
en databeheer opnemen in iemands takenpakket
Het doel? Common ground creëren.
Data = mensenwerk: cultuur is de sleutel
De grootste valkuil van dataprojecten? Denken dat het een IT-project is.
In realiteit is cultuur de belangrijkste succesfactor.
Een goed rapport wordt niet gebouwd in Power BI. Het ontstaat in een organisatie:
waar mensen openstaan voor verandering
waar cijfers gedeeld en besproken worden
waar teams elkaar begrijpen en vertrouwen
Henny pleit voor data communities binnen bedrijven: informele groepen waar collega’s use cases delen, inspiratie opdoen, en inzichten uitwisselen.
Niet omdat het moet, maar omdat het zinvol voelt.
De ROI van een goed dataverhaal
Wat levert dat allemaal op, zo’n investering in data cultuur en storytelling?
Concreet:
Snellere beslissingen
Betere afstemming tussen teams
Minder frustraties over cijfers
Hogere adoptie van BI-tools
Minder afhankelijkheid van “de Excel-man”
Of zoals Henny het stelt:
“Als een dashboard je niet helpt om te beslissen, dan is het geen dashboard. Dan is het een PowerPoint-dia met data.”
Een goed dataverhaal vergroot de beslissingskracht in je organisatie. En dat is misschien wel de meest waardevolle KPI die je kan meten.
Gerelateerde artikelen
Meer weten over wat ConXioN voor jouw bedrijf kan betekenen?
Onze experts staan voor je klaar om je te begeleiden en te adviseren.